Earticle

초록

기타언어

Сүүлийн жилүүдэд Монгол улс эдийн засгийн хурдацтай өсөж байгаа бөгөөд жилийн өсөлтийн хувь 10-с илү ү хувь, хамгийн өндөр өсөлт 2012 онд 17 хуьд хүрч байсан. Энэхүү өсөлт нь байгалийн баялаг арвинтай манай эдийн засагт гадны хөрөнгө оруулалт ихээр орч ирэх болсонтой холбоотойгоор манай улсын төгрөгийн ханш хэдэн тооны байгалын нөөц буюу ялангуяа зэс, нүүр гэх мэт бүтээхүүнээс хамаарч ихээхэн хэлбэмтгий болсон. Манай төгрөгийн ханш 2012 онд долларын эсрэг ихээхэн чангарч 1 доллартай тэнцэх монгол төгрөгний харьц аа 1390-д хүрч байжээ. Гэч 2013 оноос хойш төгрөг нүүрсний экспорт багассантай холбоотй хурдацтай суларч эхэлсэн. Албан ханш 2013 оны 1-р сараас 10-р сар хүртэл 1392 төгрөгөөс 1716 төгрөг хүртэл суларсан байна. Зарим тохиолдолд манай эдийн засагт долларын эрэлт нэмэгдэж үүнийг зохицуулахын тулд Төв Банкнаас мөн гөний нийлүүлэлт хийх зэрэг эдийн засгийн хүндрэлийн даван туулах аргыг эрэлхийлж байна. Энэхүү судалгаан ы ажил нь сүүлийн жилүүдэд ихээхэн хэлбэлзэмтгий байгаа валютын ханшинд нөлөөлж байгаа гадаад болон дотоод хүчин зүйлсийг тодорхойлох, гадаад хүчин зүйлсийн шокын эрсдлийг бууруулах арга замыг хайсан. Ийнхүү судалгааны үр дүнд манай валютын ханшийн 47 орчим хувийг гадаад хүчин зүйлс буюу түүхий эдий н үнэ нөлөөлдөг болох нь тогтоогдсон. Иймээс түүхий эдийн үнийг таамаглах одоогийн үнэ цэнийн хандлагыг авч үзсэн.Ийнхүү зэсийн дэлхийн үнийг дан ганц Чили улсын валютын ханшаар таамаглаж болохыг хүчтэйгээр нотолж харуулсан.

영어

In recent years, Mongolia has been facing an economic boom with annual rate of more than 10 percent, witnessed its highest growth rate of 17 percent in 2012. Its abundant natural resources have been attracting foreign investment and causing exchange rate of tugrug being very volatile and dependent on export of very few natural resources such as coal and copper. Mongolian tugrug was dramatically appreciated, reaching 1390MNT against US dollar, in 2012 the booming year. But during 2013, tugrug has been depreciating sharply as the export of coal has dropped substantially. Official exchange rate of tugrug against dollar has depreciated from 1392MNT to 1716MNT between January and October, 2013. Sometimes the dollar was scare in Mongolian currency market caused dollar demand was increasing. That‘s why the Central of Mongolia have supplied money into market to adjust in market in order to overcome economic bad situation. This my paper will be determined internal and external factors to affect in Mongolian volatile exchange rate in recent years, and to find new way to protect risk of uncertainly shock in market. According to the research main result, the external factor or commodity price influenced in Mongolian exchange rate, it was 47% percent of total factors. Thus, I suggested present value model which could be predict commodity price in future. In the result of predicting commodity price, I proofed that Chile exchange rate or Peso was able to forecast world commodity price. It was also proved another research.

목차

Ⅰ. СУДАЛГААНЫ ҮНДЭСЛЭЛ
Ⅱ. Судлагдсан байдал
Ⅲ. Судалгааны арга зүй
Ⅳ. Онолын хэсэг.
Ⅴ. Эмпирик шинжилгээний хэсэг
Ⅵ. Дүгнэлт, санал зөвлөмж

저자

• Sosorbaram Chingel [ Daegu university ]

참고문헌